Bağış Yap

Risale Online — Kur'ân-ı Kerîm, Cevşen, Risale-i Nur, Makaleler ve Soru-Cevap

Öne Çıkan Sorular

388

Bediüzzaman Said Nursi Hazretlerinin Osman Yüksel Serdengeçti’ye Bakışı Nasıldır?

Bediüzzaman Hazretleri, genel itibarıyla İslâmiyet'e hizmet eden ve dönemin zorlu şartlarına rağmen çeşitli vesilelerle insanların imanına hizmet etmeye çalışan kimselere karşı daima olumlu bir yaklaşım sergilemiştir. Bu kimselere şefkatle muamele etmiş, kardeşâne tavsiyelerde bulunmuş, hizmetlerini takdir ve tebrik etmiştir. Söz konusu şahsiyetler de Bediüzzaman Hazretleri'ne karşı büyük bir saygı ve edep içerisinde hareket etmişlerdir. Bu yaklaşım, onun hayatı boyunca benimsediği genel bir prensip hâline gelmiş; dönemin farklı kesimlerinden öne çıkan dinî ve ilmî şahsiyetlerle kurduğu münasebetlerde de kendisini göstermiştir.Bu şahsiyetlerden biri de Serdengeçti lakabıyla meşhur Osman Zeki Yüksel'dir. O, Akseki müftülerinden Salim Yüksel'in oğlu, eski Diyanet İşleri başkanlarından Ahmet Hamdi Akseki'nin yeğeni olup 1917 yılında Antalya'nın Akseki ilçesinde dünyaya gelmiştir. İlk öğrenimini Akseki'de, orta öğrenimini Antalya'da tamamladı. Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun olduktan sonra 1940 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü'ne kaydoldu ve buradan mezun oldu.1947-1962 yılları arasında Serdengeçti adıyla aylık bir dergi yayımladı. Sık sık tutuklanması ve derginin çeşitli dönemlerde kapatılması sebebiyle yayın hayatı kesintiye uğrayan dergi, toplam otuz üç sayı çıkarılabildi. Ancak o daha sonra çeşitli gazete ve dergilerde yazarlık yaparak basın ve yayın faaliyetlerini hayatı boyunca sürdürdü.1965-1969 yılları arasında Adalet Partisi'nden Antalya milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görev yaptı. Ancak parti yöneticilerine yönelik eleştirileri sebebiyle partisinden ihraç edildi. Akrabası İsmet Hanım ile evlenen Osman Yüksel, hayatının son dönemlerinde Parkinson hastalığına yakalandı ve 10 Kasım 1983 tarihinde vefat etti. Kabri Ankara'daki Cebeci Asrî Mezarlığı'ndadır.1Bediüzzaman Hazretleri, 1952 yılında Gençlik Rehberi davası için İstanbul'a geldiğinde önce Sirkeci'deki Akşehir Palas Oteli'nde, ardından Fatih'teki Reşadiye Oteli'nde kalmıştır. Bu sırada kendisini ziyaret eden önemli şahsiyetlerden biri de Osman Yüksel Serdengeçti olmuştur. Bediüzzaman Hazretleri bu görüşmede Osman Yüksel'e iltifat etmiş, aralarındaki yakınlığı ve ona verdiği tavsiyeyi şu tarihi sözlerle ifade etmiştir:Seni oğlum gibi kabul ediyorum. Oğlum olsaydı ismini Osman koyardım. Yazılarında şahıslarla, bilhassa menfi şahıslarla uğraşma.2Osman Yüksel Serdengeçti, Mart 1952'de Serdengeçti mecmuasının altıncı sayısında “Said Nur ve Talebeleri” başlıklı bir yazı yayımlamıştır. Bediüzzaman Hazretleri bu yazıdan memnuniyet duymuş, 1958 yılında bizzat kendisinin gözetiminde basılan Tarihçe-i Hayat mecmuasına ekletmiştir. Yazı şöyledir:“Bahtiyar bir ihtiyar var. Etrafı, sekiz yaşından seksen yaşına kadar bütün nesiller tarafından sarılmış. Yaşlar ayrı, başlar ayrı, işler ayrı… Fakat bu ayrılıkta gayrılık yok. Hepsi birşeye inanmış: Allah'a. Âlemlerin Rabbi olan Allah'a… Onun ulu Peygamberine… Onun büyük kitabına… Kur'ân henüz yeni nâzil olmuş gibi, herkes aradığını bulmuş gibi bir hal var onlarda. Said Nur ve talebelerini seyrederken, insan kendini âdetâ Asr-ı Saadette hissediyor. Yüzleri nur, içleri nur, dışları nur… Hepsi huzur içindeler. Temiz, ulvî, sonsuz birşeye bağlanmak; her yerde hâzır, nâzır olana, Âlemlerin Yaratıcısına bağlanmak, o yolda yürümek, o yolun kara sevdalısı olmak… Evet, ne büyük saadet!Said Nur, üç devir yaşamış bir ihtiyar. Gün görmüş bir ihtiyar. Üç devir: Meşrutiyet, İttihad ve Terakki, Cumhuriyet. Bu üç devir, büyük devrilişler, yıkılışlar, çökülüşlerle doludur. Yıkılmayan kalmamış. Yalnız bir adam var; o ayakta… Şark yaylâlarından, güneşin doğduğu yerden İstanbul'a kadar gelen bir adam. İmanı, sıradağlar gibi muhkem. Bu adam, üç devrin şerirlerine karşı imanlı bağrını siper etmiş. Allah demiş, Peygamber demiş, başka birşey dememiş. Başı Ağrı Dağı kadar dik ve mağrur. Hiçbir zalim onu eğememiş, hiçbir âlim onu yenememiş. Kayalar gibi çetin, müthiş bir irade. Şimşekler gibi bir zekâ. İşte Said Nur! Divan-ı harpler, mahkemeler, ihtilâller, inkılâplar, onun için kurulan idam sehpaları, sürgünler, bu müthiş adamı, bu mâneviyat adamını yolundan çevirememiş. O, bunlara imanından gelen sonsuz bir kuvvet ve cesaretle karşı koymuş. Kur'ân-ı Kerîmde “İnanıyorsanız muhakkak üstünsünüz” buyuruluyor. Bu Allah kelâmı, sanki Said Nur'da tecellî etmiş.Mahkemelerdeki müdafaalarını okuduk. Bu müdafaalar bir nefs müdafaası değildir, büyük bir dâvânın müdafaasıdır. Celâdet, cesaret, zekâ eseri, şaheseri…Niçin Sokrat bu kadar büyüktür? Bir fikir uğruna hayatı hakîr gördüğü için değil mi? Said Nur en az bir Sokrat'tır; fakat İslâm düşmanları tarafından bir mürteci, bir softa diye takdim olundu. Onlara göre büyük olabilmek için ecnebî olmak gerek! O, mahkemelerden mahkemelere sürüklendi. Mahkûmken bile  hükmediyordu. O, hapishanelerden hapishanelere atıldı. Hapishaneler, zindanlar onun sayesinde medrese-i Yusufiye oldu. Said Nur zindanları nur, gönülleri nur eyledi. Nice azılı katiller, nice nizam ve ırz düşmanları, bu iman âbidesinin karşısında eridiler, sanki yeniden yaratıldılar. Hepsi halim-selim mü'minler haline, hayırlı vatandaşlar haline geldiler. Sizin hangi mektepleriniz, hangi terbiye sistemleriniz bunu yapabildi, yapabilir?Onu diyar diyar sürdüler. Her sürgün yeri, onun öz vatanı oldu. Nereye gitse, nereye sürülse, etrafı saf, temiz mü'minler tarafından sarılıyordu. Kanunlar, yasaklar, polisler, jandarmalar, kalın hapishane duvarları, onu mü'min kardeşlerinden bir an bile ayıramadı. Büyük mürşidin, talebeleriyle arasına yığılan bu maddî kesafetler, din, aşk, iman sayesinde letafetler haline geldiler. Kör kuvvetin, ölü maddenin bu tahdit ve tehditleri, ruh âleminin ummanlarında büyük dalgalar meydana getirdi. Bu dalgalar, köy odalarından başlayarak, yer yer her tarafı sardı, üniversitelerin kapılarına kadar dayandı.Yıllardır mukaddesatları çiğnenmiş vatan çocukları, mahvedilen nesiller, imana susayanlar, onun yoluna, onun nuruna koştular. Üstadın Nur Risaleleri elden ele, dilden dile, ilden ile ulaştı, dolaştı. Genç-ihtiyar, cahil-münevver, sekizinden seksenine kadar herkes ondan birşey aldı, onun nuruyla nurlandı. Her talebe, bir makine, bir matbaa oldu. İman, tekniğe meydan okudu. Nur Risaleleri binlerce defa yazıldı, teksir edildi.Gözlerinin nuru sönmüş, iç âlemlerinin ışığı sönmüş, harabeye dönmüş olan körler, bu nurdan, bu ışıktan korktular. Bu aziz adamı, dillerden hiç eksik etmedikleri “İnkılâba, lâikliğe aykırı hareket ediyor” diye, tekrar tekrar mahkemeye verdiler, tekrar tekrar hapishanelere attılar. Kaç kere zehirlemek istediler. Ona zehirler panzehir oldu, zindanlar dershane…Onun nuru, Kur'ân'ın nuru, Allah'ın nuru vatan sınırlarını da aştı. Bütün âlem-i İslâmı dolaştı. Şimdi Türkiye'de, her teşekkülün, vatanını seven herkesin, önünde hürmetle durması lâzım gelen bir kuvvet vardır: Said Nur ve talebeleri. Bunların derneği yoktur, lokali yoktur, yeri yoktur, yurdu yoktur, partisi, patırdısı, nutku, alâyişi, nümayişi yoktur. Bu, bilinmezlerin, ermişlerin, kendini büyük bir dâvâya vermişlerin şuurlu, imanlı, inançlı kalabalığıdır.”3Osman Yüksel Serdengeçti, yazısında Bediüzzaman Hazretleri ve talebelerine duyduğu hayranlık ve takdiri açıkça dile getirmektedir. Bediüzzaman Hazretleri'nin Meşrutiyet, İttihat ve Terakki ve Cumhuriyet dönemlerinde yaşanan siyasî ve toplumsal değişimlere rağmen iman davasından taviz vermeyen duruşunu takdir etmekte; cesaretini, zekâsını ve kararlılığını övgüyle dile getirmektedir. Ayrıca Bediüzzaman Hazretleri'nin etrafında sekiz yaşından seksen yaşına kadar farklı yaş, meslek ve eğitim seviyelerinden insanların iman ortak paydasında bir araya gelmesini dikkat çekici bulmaktadır. Nur Risalelerinin elden ele, dilden dile ve ilden ile yayılmasını, talebelerinin eserleri el yazısıyla çoğaltarak neşretmesini iman hizmetinin önemli bir başarısı olarak değerlendirmektedir. Bunun yanı sıra Bediüzzaman Hazretleri ve talebelerinin herhangi bir siyasî teşkilatlanmaya, gösterişe veya nümayişe dayanmaksızın geniş bir iman topluluğu meydana getirmelerini de takdirle anmaktadır.Ayrıca BakınızBEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ KİMDİR? RİSALE-İ NUR NEDİR?BEDİÜZZAMAN HAZRETLERİNİN ESKİ SAİD VE YENİ SAİD DÖNEMİBEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ'NİN SİYASETE BAKIŞI NASILDIR? SİYASET, İMAN HİZMETİ VE RİSALE-İ NURBEDİÜZZAMAN'IN İMAN KURTARMA ÇABASIBEDİÜZZAMAN HAZRETLERİ'NİN TEBLİĞ METODU NEDİR? RİSALE-İ NUR'DA TEBLİĞ ESASLARIKaynakçalarFerman Karaçam, “Serdengeçti, Osman Yüksel”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 36 (İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2009), s. 555-556.İdris Görmez, “Risale-i Nur'un İlk Nâşirlerinden Muhsin Alev”, Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi, sy. 13 (2022), s.166.Bediüzzaman Said Nursî, Tarihçe-i Hayat (Ankara: Doğuş Matbaası, 1958), s. 514.

Son Cevaplanan Sorular

“Ayetlerimi Az Bir Karşılığa Satmayın” Ayetinin Kapsamı/Maddi ve Manevi Beklentiler

Kur'an-ı Kerim'de 'Ayetlerimi az bir karşılığa satmayın' buyruluyor. Sizce buradaki 'az karşılık' ifadesi sadece maddi menfaatleri ve parayı mı kapsar, yoksa manevi çıkarları (makam, şöhret, insanların rızasını kazanma kaygısı vb.) de içerir mi? Günlük hayatta bu ayetin uyardığı duruma düşmemek için neleri ölçü edinmeliyiz?" Kimler bu duruma düşer örnek verir misiniz ?

“Pek Kalın Gaflet Sersemliği Muvakkaten Hissettirmez” İfadesini İzah Eder Misiniz?

Gençlik Rehberi'nde geçen ilgili yer şu şekildedir:Mâdem ihtiyârlık, hastalık, musîbet ve her tarafta vefiyâtlar o dehşetli elemi deşiyorlar ve ihtâr ediyorlar. Elbette o ehl-i dalâlet ve sefâhet yüz bin lezzeti ve zevki alsa da, yine o ma'nevî bir cehennem kalbinde yaşar ve yakar. Fakat pek kalın gaflet sersemliği muvakkaten hissettirmez.1Gaflet, çevresinde olanları farkedememe, açık gerçeği görememe, dalgınlık, dikkatsizlik, basîretsizlik gibi anlamlara gelmekle birlikte tasavvufta Hak'tan habersizlik, kalbin Hak'tan gāfil olması, O'nun zikrinden mahrum kalması şeklinde mana verilmiştir.Sürekli olarak sağlıklı, sıhhatli olmak gafletin sebepleri arasında sayılabilir. Şöyle ki:Eğer hastalık olmazsa, sıhhat ve âfiyet gaflet verir, dünyayı hoş gösterir, âhireti unutturur. Kabri ve ölümü hâtırına getirtmek istemez. Sermâye-i ömrünü bâd-ı hevâ boş yere sarfettirir. Hastalık ise, birden gözünü açtırır. Vücûduna ve cismine der ki: "Lâyemût değilsin. başıboş değilsin. bir vazîfen var. Gururu bırak. seni yaratanı düşün. kabre gideceğini bil, öylece hazırlan!"2İnsanın geçici, dünyevi eğlenceler ile âdeta kendini sarhoş etmesi, geçici olarak vicdanının sesisini bastırır ve hakkı - hakikati görmek istemez. Böylece gaflet perdesi altında kalmış olur. Buna işaret eden Bediüüzaman Hazretleri şöyle der:...insanın en lezzetli ve tatlı ve kıymetli hissi olan muhabbet, eğer sırr-ı tevhîd yardım etse, bu küçücük insanı kâinât kadar büyüttürür ve genişlik verir. Ve mahlûkāta nâzenîn bir sultân yapar. Eğer şirk ve küfre düşse, اَلْعِیَاذُ بِاللّٰهِ öyle bir musîbet olur ki, mütemâdiyen zevâl ve fenâda mahvolan hadsiz mahbûblarının ebedî firâklarıyla bîçâre kalb-i insanîyi her dakîka parça parça eder. Fakat gaflet veren lehviyâtlar, muvakkaten ibtâl-i hissederek zâhiren hissettirmiyorlar.3Demek gafletin dereceleri vardır. Kişi haramlara, günahlara daldığı ölçüde gaflet kalınlaşır. Duaya, tefekküre, zikir ve ibadete yöneldiği ölçüde gafletten kurtulur. Şu fâni dünyada yaşayan insanın "ölüm" hakikatinden ibret alıp düşünmesi onu gaflet uykusundan uyandırır. Kendine getirir. Hakiki istikbali olan ahirete yüzünü döndürür. "Nasihat istersen, ölüm yeter" dedirtir. Üstadın kendi yaşadığı bir hadise ise şöyledir:İstanbul'un Bâyezîd Câmi'-i mübârekine, Ramazân-ı Şerîf'te ihlâslı hâfızları dinlemeye gittim. Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyân, semâvî yüksek hitâbıyla beşerin fenâsını ve zîhayatın vefâtını gāyet kuvvetli bir sûrette haber veren 〚 كُلُّ نَفْسٍ ذَٓائِقَةُ الْمَوْتِ〛 fermanını, hâfızların lisânıyla i'lân etti. Kulağıma girip, tâ kalbimin içine yerleşti. Ve o pek kalın gaflet uykusunu ve sarhoşluk tabakalarını parça parça etti. Câmi'den çıktım. Daha çoktan beri başımda yerleşen o eski uykunun sersemliğiyle birkaç gün başımda bir fırtına ve dumanlı bir ateş devam etti. Pusulasını şaşırmış gemi gibi kendimi gördüm. Aynada saçlarıma baktıkça, beyazlaşan saçlarım bana diyorlar: "Dikkat et!"İşte o beyaz saçlarımın ihtârıyla vaz'iyet tavazzuh etti. Baktım ki, çok güvendiğim ve ezvâkına meftûn olduğum gençlik, "Elvedâ'!" diyor ve muhabbetiyle pek çok alâkadâr olduğum hayât-ı dünyeviye sönmeye başlıyor ve pek çok alâkadâr olduğum ve âdetâ âşık olduğum dünya, bana "Uğurlar olsun!" diyerek, misâfirhâneden gideceğimi ihtâr ediyor. Kendisi de, "Allâh'a ısmarladık!" deyip, o da gitmeye hazırlanıyor. 4Bediüzzaman Hazretleri ihtiyarlık sebebiyle beyazlayan saçlarının âdeta ölümün habercileri olduğunu söylüyor. Aynada gördüğü ak saçlarının gençliğe veda ettiğinin nişanesi olduğunu söylüyor. "Her nefis ölümü tadacaktır"5 hakikatinin camide Kur'ân okuyan hâfızların diliyle bir kez daha ölümü hatırlattığını anlatıyor.Demek gaflet -kısaca- hakikatin farkında olmama halidir. Hissiyâtın ağır basmasıyla -çoğu zaman- aklın devre dışı kalmasıdır. Hem gafletin dereceleri vardır. Öyleyse gaflet perdesini yırtmak için çaba göstermeli; günahlarımızdan tövbe etmeli, ibadete yönelmeli, Allah'ın zikriyle meşgul olmalı, güzel ahlaklı arkadaşlar edinmeli, gaflete sebebiyet verebilecek ortamlardan uzak durmalı, bizi maneviyata yöneltecek, imanımızı kuvvetlendirecek, aklımızı başımıza getirecek müspet ortamları tercih etmeli.Ayrıca BakınızHAYATA NAZAR-I GAFLETLE BAKIŞ / 1. LEM'A"İ'LEM EYYÜHEL-AZİZ! KÜRE-İ ARZI BİR KÖY ŞEKLİNE SOKAN ŞU MEDENİYET-İ SEFİHE İLE GAFLET PERDESİ PEK KALINLAŞMIŞTIR." CÜMLESİNİN İZAHI"HUSUSAN, DÜNYADA SERVET VE İKTİDARI DA VARSA, GAFLET DAHİ YARDIM ETMİŞSE, BÜTÜN BÜTÜN GASIBÂNE, HIRSIZCASINA, NİMET-İ İLÂHİYEYİ HAYVAN GİBİ YUTAR." İFADESİNDE ANLATILMAK İSTENEN NEDİR?KaynakçalarBediüzzaman Said Nursi, Gençlik Rehberi, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 4Bediüzzaman Said Nursi, Lem'alar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 212Bediüzzaman Said Nursi, Şua'lar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 13Bediüzzaman Said Nursi, Lem'alar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 241-242Ankebût, 29/57

Barla Lâhikası’nın Telif Süreci, Muhtevası, Risale-i Nur Külliyatı İçindeki Yeri ve Eserden İstifade Usulü

1. Barla Lâhikası hangi dönemde, hangi şartlar altında ve ne maksatla telif edilmiştir? 2. Eserin genel muhtevası nedir? Hangi temel meseleler üzerinde durulmaktadır? 3. Risale-i Nur Külliyatı içerisindeki yeri ve ehemmiyeti nedir? 4. Eseri okurken nelere dikkat etmeli, nasıl bir usül takip etmeliyiz? 5. Okuduklarımızdan daha fazla istifade edebilmek ve eserin ruhunu kavrayabilmek için tavsiyeleriniz nelerdir? İzahlarınız için şimdiden teşekkür ederiz. Allah razı olsun.

Hayrat İlmi Araştırmalar Derneği — bağış
Hayrat İlmi Araştırmalar Derneği

İlmi çalışmalarımıza destek olabilirsiniz

Sorularınızı titizlikle araştırıp cevaplayan ve sadece gönüllülerden oluşan ekibimize siz de destek olabilirsiniz.