31.297
Nişan ve Düğün Merasimlerinde Yapılacak Dua
Söz, nikah ve nişan gibi mübarek merasimlerde yapılabilecek güzel dualar nasıl olmalıdır? Arapça ve Türkçe olarak.
36.244
Kur'an'da İsmi Geçmeyen Peygamberler
Kur'anda ismi geçen ve geçmeyen Peygamberler kimlerdir? Kaç Peygamber gönderilmiştir?
Rüya Ahiretin Varlığına Nasıl İşaret Eder? İslam’da Rüya ve Ahiret İlişkisi
Rüyalar, İslam düşüncesinde, kelamında ve tasavvuf geleneğinde insanın yalnızca fiziki/maddesel bir bedenden ibaret olmadığını; bedenden bağımsız bir ruha, bilince ve duyular üstü bir idrake sahip olduğunu gösteren en somut ve gündelik delillerden biri olarak kabul edilir. İnsanın her gece tecrübe ettiği uyku ve rüya halleri; gayb alemine ve ruha doğrudan, öldükten sonra yeniden dirilişi kapsayan ahiret hayatının varlığına ise dolaylı olarak işaret eder.Uykunun "Küçük Ölüm" (El-Mevtü'l-Asgar) Olması ve Dirilişe (Ba's) İşaretiRüyaların ahiret hayatıyla olan ilk ve en temel bağı, rüyanın gerçekleştiği zemin olan uyku halinin kendisidir. Nitekim Kur'an-ı Kerim'de uykunun bir tür ölüp yeniden dirilme tecrübesi olduğu bildirilir.1 Hz. Peygamber'in (s.a.v.) de gece yatağına girdiğinde ve sabah uykudan uyandığında okuduğu dualar, uykuyu doğrudan ahiretteki dirilişin bir provası olarak anlamlandırmaktadır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) yatağına girip sağ tarafına yattığında,"Allah'ım! Senin isminle ölür ve senin isminle dirilirim (yaşarım)" duasını okurdu. Uykudan uyandığında ise doğrudan ahiretteki dirilişe vurgu yaparak şu duayı ederdi: "Bizi öldürdükten (uyuttuktan) sonra dirilten ve öldükten sonra dirilip toplama (nüşur) ancak kendisine olacak olan Allah'a hamdolsun."2Hz. Peygamber (s.a.v.), insan zihnine her gece ve her sabah "uyku bağlamında" ölüm ile ahiretteki diriliş fikrini işlemektedir. İnsanın uykuya dalarken ruhunun elinden alınabileceğini, uyandığında ise kendisine yeni bir ömür verildiğini hissetmesi; öldükten sonra bedenin çürümesi ve ardından kıyamet günü tekrar diriltilmesi hakikatinin her gün yaşanan canlı bir kopyasıdır. Yukarıda zikredilen ve benzeri rivayetlere dayanılarak İslam literatüründe uyku "küçük ölüm" (el-mevtü'l-asgar), uyanmak ise "yeniden diriliş" (ba's ve nüşur) olarak adlandırılmıştır. Dolayısıyla uyku zemininde gerçekleşen "rüya" da bu açıdan dolaylı olarak ahirete işaret etmektedir.Gayb Âlemine (Âlem-i Misal) Açılan Pencere ve Salih Rüyalar (Mübeşşirat)İnsan uykudayken beden pasif hale gelir, gözler kapanır, kulaklar dış seslere tıkanır. Ancak insan rüyada görmeye, duymaya, hissetmeye, sevinmeye veya korkmaya devam eder. Bu durum, insan algısının sadece duyu organlarıyla sınırlı olmadığını, fiziki evrenin ötesinde bir "Âlem-i Misal" veya "Gayb Âlemi" bulunduğunu gösterir. Ebu Hüreyre'den (r.a.) nakledilen rivayette Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:"Benden sonra nübüvvetten geriye ancak 'mübeşşirat' kalacaktır" buyurmuştur. Ashab-ı kiramın: "Mübeşşirat nedir ey Allah'ın Resulü?" diye sormaları üzerine Hz. Peygamber (s.a.v.): "Salih rüyalardır" cevabını vermiştir.3Yine Müslim ve Buhari'de yer alan birçok sahih rivayette Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:Müminin/Salih kişinin gördüğü rüya, peygamberliğin kırk altı cüz'ünden (bölümünden) bir cüzdür.4İslam alimleri bu hadisin bağlamını şöyle izah ederler: Hz. Peygambere (s.a.v.) vahiy gelmeden önce 6 ay boyunca gördüğü tüm rüyalar sabah aydınlığı gibi aynen gerçekleşmiştir (sadık rüyalar). 23 yıllık nübüvvet süresinin 6 ayı, 46'da 1 oranına denk gelir. Rüyanın peygamberlikten bir cüz sayılması; fiziki duyuların ötesinde, zamandan ve mekandan münezzeh ilahi bir bilgi kaynağının ve gayb âleminin var olduğunu gösterir. Gayb âleminin varlığı ise doğrudan gaybın en büyük hakikati olan ahiret hayatının imkanını ve gerçekliğini teyit etmektedir. Rüya, bu bağlamda ahirete dolaylı olarak işaret etmektedir.Berzah ve Kabir Âleminin Rüyalarda Tezahür EtmesiHz. Peygamber'in (s.a.v.) bizzat gördüğü ve ashabına anlattığı kapsamlı rüya hadisi, ahiretin ilk konağı olan berzah âlemini ve orada yaşanacak ceza ile mükafat durumlarını gayb penceresinden gözler önüne sermektedir. Semure b. Cündüb'ün (r.a.) naklettiğine göre Hz. Peygamber (s.a.v.), her sabah namazından sonra cemaate dönerek rüya gören olup olmadığını sorar ve anlatılanları tabir ederdi. Bir sabah kimse rüya görmediğini belirtince kendisi, Cebrail ve Mikail (a.s.) rehberliğinde yaşadığı berzah tecrübesini ashabıyla paylaşmıştır. Resulullah (s.a.v.) bu manevi seyahatte günahkârların kabirde çektiği azapları, Hz. İbrahim'in (a.s.) bulunduğu cennet bahçesini, çocukları ve şehitlerin makamlarını, vakti gelince kendi ulaşacağı makamı görmüştür.5 Bu nebevi beyan, rüya vasıtasıyla berzah ve kabir azabının hayali birer tasavvur değil, bizzat somut birer hakikat olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla bu yönüyle rüya, ahirete doğrudan delil olmaktadır.Özetle; uyku ve rüya, insanın sadece bedenden ibaret olmadığını gösterir. Uykunun “küçük ölüm”, uyanmanın ise yeniden dirilmeye benzetilmesi, ahiretteki dirilişi anlamaya yardımcı olur. Salih rüyalar da gözle görülmeyen bir âlemin varlığına işaret eder. Berzah, kabir, mükafat ve ceza ile ilgili nebevi beyanlar ise rüyanın ahiret hakikatlerine açılan bir pencere olduğunu gösterir. Bu yönüyle rüyalar, ahiretin varlığına doğrudan bir delil olmaktan ziyade, ölümden sonra hayatın hak olduğuna işaret etmektedir.Ayrıca BakınızRÜYANIN DİNİMİZDEKİ YERİ VE ÖNEMİRÜYA-YI SADIKA İLE LEVH-İ MAHFUZ ARASINDAKİ MÜNASEBETKaynakçalarRum, 30/23.Ebu Davud, Edeb, 98, 101.Buhari, Tabir, 5; Müslim, Rüya, 1.Buhari, Ta'bir, 4; Müslim, Rüya, 6.Buhari, Ta'bir, 48.
