Bağış Yap

Risale Online — Kur'ân-ı Kerîm, Cevşen, Risale-i Nur, Makaleler ve Soru-Cevap

Öne Çıkan Sorular

431

Bediüzzaman Said Nursi Hazretlerinin Osman Yüksel Serdengeçti’ye Bakışı Nasıldır?

Bediüzzaman Hazretleri, genel itibarıyla İslâmiyet'e hizmet eden ve dönemin zorlu şartlarına rağmen çeşitli vesilelerle insanların imanına hizmet etmeye çalışan kimselere karşı daima olumlu bir yaklaşım sergilemiştir. Bu kimselere şefkatle muamele etmiş, kardeşâne tavsiyelerde bulunmuş, hizmetlerini takdir ve tebrik etmiştir. Söz konusu şahsiyetler de Bediüzzaman Hazretleri'ne karşı büyük bir saygı ve edep içerisinde hareket etmişlerdir. Bu yaklaşım, onun hayatı boyunca benimsediği genel bir prensip hâline gelmiş; dönemin farklı kesimlerinden öne çıkan dinî ve ilmî şahsiyetlerle kurduğu münasebetlerde de kendisini göstermiştir.Bu şahsiyetlerden biri de Serdengeçti lakabıyla meşhur Osman Zeki Yüksel'dir. O, Akseki müftülerinden Salim Yüksel'in oğlu, eski Diyanet İşleri başkanlarından Ahmet Hamdi Akseki'nin yeğeni olup 1917 yılında Antalya'nın Akseki ilçesinde dünyaya gelmiştir. İlk öğrenimini Akseki'de, orta öğrenimini Antalya'da tamamladı. Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun olduktan sonra 1940 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü'ne kaydoldu ve buradan mezun oldu.1947-1962 yılları arasında Serdengeçti adıyla aylık bir dergi yayımladı. Sık sık tutuklanması ve derginin çeşitli dönemlerde kapatılması sebebiyle yayın hayatı kesintiye uğrayan dergi, toplam otuz üç sayı çıkarılabildi. Ancak o daha sonra çeşitli gazete ve dergilerde yazarlık yaparak basın ve yayın faaliyetlerini hayatı boyunca sürdürdü.1965-1969 yılları arasında Adalet Partisi'nden Antalya milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görev yaptı. Ancak parti yöneticilerine yönelik eleştirileri sebebiyle partisinden ihraç edildi. Akrabası İsmet Hanım ile evlenen Osman Yüksel, hayatının son dönemlerinde Parkinson hastalığına yakalandı ve 10 Kasım 1983 tarihinde vefat etti. Kabri Ankara'daki Cebeci Asrî Mezarlığı'ndadır.1Bediüzzaman Hazretleri, 1952 yılında Gençlik Rehberi davası için İstanbul'a geldiğinde önce Sirkeci'deki Akşehir Palas Oteli'nde, ardından Fatih'teki Reşadiye Oteli'nde kalmıştır. Bu sırada kendisini ziyaret eden önemli şahsiyetlerden biri de Osman Yüksel Serdengeçti olmuştur. Bediüzzaman Hazretleri bu görüşmede Osman Yüksel'e iltifat etmiş, aralarındaki yakınlığı ve ona verdiği tavsiyeyi şu tarihi sözlerle ifade etmiştir:Seni oğlum gibi kabul ediyorum. Oğlum olsaydı ismini Osman koyardım. Yazılarında şahıslarla, bilhassa menfi şahıslarla uğraşma.2Osman Yüksel Serdengeçti, Mart 1952'de Serdengeçti mecmuasının altıncı sayısında “Said Nur ve Talebeleri” başlıklı bir yazı yayımlamıştır. Bediüzzaman Hazretleri bu yazıdan memnuniyet duymuş, 1958 yılında bizzat kendisinin gözetiminde basılan Tarihçe-i Hayat mecmuasına ekletmiştir. Yazı şöyledir:“Bahtiyar bir ihtiyar var. Etrafı, sekiz yaşından seksen yaşına kadar bütün nesiller tarafından sarılmış. Yaşlar ayrı, başlar ayrı, işler ayrı… Fakat bu ayrılıkta gayrılık yok. Hepsi birşeye inanmış: Allah'a. Âlemlerin Rabbi olan Allah'a… Onun ulu Peygamberine… Onun büyük kitabına… Kur'ân henüz yeni nâzil olmuş gibi, herkes aradığını bulmuş gibi bir hal var onlarda. Said Nur ve talebelerini seyrederken, insan kendini âdetâ Asr-ı Saadette hissediyor. Yüzleri nur, içleri nur, dışları nur… Hepsi huzur içindeler. Temiz, ulvî, sonsuz birşeye bağlanmak; her yerde hâzır, nâzır olana, Âlemlerin Yaratıcısına bağlanmak, o yolda yürümek, o yolun kara sevdalısı olmak… Evet, ne büyük saadet!Said Nur, üç devir yaşamış bir ihtiyar. Gün görmüş bir ihtiyar. Üç devir: Meşrutiyet, İttihad ve Terakki, Cumhuriyet. Bu üç devir, büyük devrilişler, yıkılışlar, çökülüşlerle doludur. Yıkılmayan kalmamış. Yalnız bir adam var; o ayakta… Şark yaylâlarından, güneşin doğduğu yerden İstanbul'a kadar gelen bir adam. İmanı, sıradağlar gibi muhkem. Bu adam, üç devrin şerirlerine karşı imanlı bağrını siper etmiş. Allah demiş, Peygamber demiş, başka birşey dememiş. Başı Ağrı Dağı kadar dik ve mağrur. Hiçbir zalim onu eğememiş, hiçbir âlim onu yenememiş. Kayalar gibi çetin, müthiş bir irade. Şimşekler gibi bir zekâ. İşte Said Nur! Divan-ı harpler, mahkemeler, ihtilâller, inkılâplar, onun için kurulan idam sehpaları, sürgünler, bu müthiş adamı, bu mâneviyat adamını yolundan çevirememiş. O, bunlara imanından gelen sonsuz bir kuvvet ve cesaretle karşı koymuş. Kur'ân-ı Kerîmde “İnanıyorsanız muhakkak üstünsünüz” buyuruluyor. Bu Allah kelâmı, sanki Said Nur'da tecellî etmiş.Mahkemelerdeki müdafaalarını okuduk. Bu müdafaalar bir nefs müdafaası değildir, büyük bir dâvânın müdafaasıdır. Celâdet, cesaret, zekâ eseri, şaheseri…Niçin Sokrat bu kadar büyüktür? Bir fikir uğruna hayatı hakîr gördüğü için değil mi? Said Nur en az bir Sokrat'tır; fakat İslâm düşmanları tarafından bir mürteci, bir softa diye takdim olundu. Onlara göre büyük olabilmek için ecnebî olmak gerek! O, mahkemelerden mahkemelere sürüklendi. Mahkûmken bile  hükmediyordu. O, hapishanelerden hapishanelere atıldı. Hapishaneler, zindanlar onun sayesinde medrese-i Yusufiye oldu. Said Nur zindanları nur, gönülleri nur eyledi. Nice azılı katiller, nice nizam ve ırz düşmanları, bu iman âbidesinin karşısında eridiler, sanki yeniden yaratıldılar. Hepsi halim-selim mü'minler haline, hayırlı vatandaşlar haline geldiler. Sizin hangi mektepleriniz, hangi terbiye sistemleriniz bunu yapabildi, yapabilir?Onu diyar diyar sürdüler. Her sürgün yeri, onun öz vatanı oldu. Nereye gitse, nereye sürülse, etrafı saf, temiz mü'minler tarafından sarılıyordu. Kanunlar, yasaklar, polisler, jandarmalar, kalın hapishane duvarları, onu mü'min kardeşlerinden bir an bile ayıramadı. Büyük mürşidin, talebeleriyle arasına yığılan bu maddî kesafetler, din, aşk, iman sayesinde letafetler haline geldiler. Kör kuvvetin, ölü maddenin bu tahdit ve tehditleri, ruh âleminin ummanlarında büyük dalgalar meydana getirdi. Bu dalgalar, köy odalarından başlayarak, yer yer her tarafı sardı, üniversitelerin kapılarına kadar dayandı.Yıllardır mukaddesatları çiğnenmiş vatan çocukları, mahvedilen nesiller, imana susayanlar, onun yoluna, onun nuruna koştular. Üstadın Nur Risaleleri elden ele, dilden dile, ilden ile ulaştı, dolaştı. Genç-ihtiyar, cahil-münevver, sekizinden seksenine kadar herkes ondan birşey aldı, onun nuruyla nurlandı. Her talebe, bir makine, bir matbaa oldu. İman, tekniğe meydan okudu. Nur Risaleleri binlerce defa yazıldı, teksir edildi.Gözlerinin nuru sönmüş, iç âlemlerinin ışığı sönmüş, harabeye dönmüş olan körler, bu nurdan, bu ışıktan korktular. Bu aziz adamı, dillerden hiç eksik etmedikleri “İnkılâba, lâikliğe aykırı hareket ediyor” diye, tekrar tekrar mahkemeye verdiler, tekrar tekrar hapishanelere attılar. Kaç kere zehirlemek istediler. Ona zehirler panzehir oldu, zindanlar dershane…Onun nuru, Kur'ân'ın nuru, Allah'ın nuru vatan sınırlarını da aştı. Bütün âlem-i İslâmı dolaştı. Şimdi Türkiye'de, her teşekkülün, vatanını seven herkesin, önünde hürmetle durması lâzım gelen bir kuvvet vardır: Said Nur ve talebeleri. Bunların derneği yoktur, lokali yoktur, yeri yoktur, yurdu yoktur, partisi, patırdısı, nutku, alâyişi, nümayişi yoktur. Bu, bilinmezlerin, ermişlerin, kendini büyük bir dâvâya vermişlerin şuurlu, imanlı, inançlı kalabalığıdır.”3Osman Yüksel Serdengeçti, yazısında Bediüzzaman Hazretleri ve talebelerine duyduğu hayranlık ve takdiri açıkça dile getirmektedir. Bediüzzaman Hazretleri'nin Meşrutiyet, İttihat ve Terakki ve Cumhuriyet dönemlerinde yaşanan siyasî ve toplumsal değişimlere rağmen iman davasından taviz vermeyen duruşunu takdir etmekte; cesaretini, zekâsını ve kararlılığını övgüyle dile getirmektedir. Ayrıca Bediüzzaman Hazretleri'nin etrafında sekiz yaşından seksen yaşına kadar farklı yaş, meslek ve eğitim seviyelerinden insanların iman ortak paydasında bir araya gelmesini dikkat çekici bulmaktadır. Nur Risalelerinin elden ele, dilden dile ve ilden ile yayılmasını, talebelerinin eserleri el yazısıyla çoğaltarak neşretmesini iman hizmetinin önemli bir başarısı olarak değerlendirmektedir. Bunun yanı sıra Bediüzzaman Hazretleri ve talebelerinin herhangi bir siyasî teşkilatlanmaya, gösterişe veya nümayişe dayanmaksızın geniş bir iman topluluğu meydana getirmelerini de takdirle anmaktadır.Ayrıca BakınızBEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ KİMDİR? RİSALE-İ NUR NEDİR?BEDİÜZZAMAN HAZRETLERİNİN ESKİ SAİD VE YENİ SAİD DÖNEMİBEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ'NİN SİYASETE BAKIŞI NASILDIR? SİYASET, İMAN HİZMETİ VE RİSALE-İ NURBEDİÜZZAMAN'IN İMAN KURTARMA ÇABASIBEDİÜZZAMAN HAZRETLERİ'NİN TEBLİĞ METODU NEDİR? RİSALE-İ NUR'DA TEBLİĞ ESASLARIKaynakçalarFerman Karaçam, “Serdengeçti, Osman Yüksel”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 36 (İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2009), s. 555-556.İdris Görmez, “Risale-i Nur'un İlk Nâşirlerinden Muhsin Alev”, Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi, sy. 13 (2022), s.166.Bediüzzaman Said Nursî, Tarihçe-i Hayat (Ankara: Doğuş Matbaası, 1958), s. 514.

Besmele Çekilmeden Kesilen Hayvanın Eti Haram mıdır?

Hayvan keserken besmele çekmenin hükmü, Rabbimizin şu ayetine dayanır:Ve üzerine Allah'ın ismi anılmamış olan (besmele ile kesilmemiş hayvan)lardan yemeyin!1Bu ayete dayanarak Hanefi, Maliki ve Hanbeli mezhepleri, hayvan kesilirken besmele çekmeyi kesimin sahih olmasının şartı saymışlardır. Buna göre besmele kasten terk edilirse kesilen hayvanın eti helal olmaz ve meyte (leş) hükmündedir. Ancak besmele unutularak terk edilirse veya hayvanı kesen kişi dilsiz ya da zorlanmış biri olursa, kesilen hayvanın eti yenebilir.Şafii mezhebine göre ise besmele çekmek sünnettir, vacip değildir. Besmelenin terk edilmesi mekruh olmakla birlikte, ister kasten ister unutarak terk edilmiş olsun, kesilen hayvanın eti helaldir.2Ayrıca BakınızKURBAN KESMEKGECE VAKTİ KURBAN KESMEK CAİZ MİDİR?KİMLER KURBAN KESMELİDİRKURBAN EDİLECEK HAYVANDA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER NELERDİRKURBAN NEDİR? KURBAN İBADETİNİN GERÇEK ANLAMI VE GAYESİBAYILTARAK KURBAN KESMENİN HÜKMÜKaynakçalarEn'am, 6/121.Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, Risale Yay., İstanbul 1990, c.4, s. 444.

Son Cevaplanan Sorular

Besmele Çekilmeden Kesilen Hayvanın Eti Haram mıdır?

Hayvan keserken besmele çekmenin hükmü, Rabbimizin şu ayetine dayanır:Ve üzerine Allah'ın ismi anılmamış olan (besmele ile kesilmemiş hayvan)lardan yemeyin!1Bu ayete dayanarak Hanefi, Maliki ve Hanbeli mezhepleri, hayvan kesilirken besmele çekmeyi kesimin sahih olmasının şartı saymışlardır. Buna göre besmele kasten terk edilirse kesilen hayvanın eti helal olmaz ve meyte (leş) hükmündedir. Ancak besmele unutularak terk edilirse veya hayvanı kesen kişi dilsiz ya da zorlanmış biri olursa, kesilen hayvanın eti yenebilir.Şafii mezhebine göre ise besmele çekmek sünnettir, vacip değildir. Besmelenin terk edilmesi mekruh olmakla birlikte, ister kasten ister unutarak terk edilmiş olsun, kesilen hayvanın eti helaldir.2Ayrıca BakınızKURBAN KESMEKGECE VAKTİ KURBAN KESMEK CAİZ MİDİR?KİMLER KURBAN KESMELİDİRKURBAN EDİLECEK HAYVANDA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER NELERDİRKURBAN NEDİR? KURBAN İBADETİNİN GERÇEK ANLAMI VE GAYESİBAYILTARAK KURBAN KESMENİN HÜKMÜKaynakçalarEn'am, 6/121.Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, Risale Yay., İstanbul 1990, c.4, s. 444.

5.474

İnsan, Melek ve Cinlerin Yaratılış ve İmtihan Bakımından Farkları Nelerdir?

“Allah insanı niçin yarattı?” sorusuna, insanın hür iradesiyle Allah'a yönelmesi ve O'na ibadet etmesi için yaratıldığı cevabı veriliyor. Melekler ise nefisleri bulunmadığı için kötülüğe yönelmez ve imtihana tabi olmazlar. Cinlerde ise insanlarda olduğu gibi irade vardır. Bu durumda insan, melek ve cinler arasındaki farkları yaratılış ve imtihan açısından açıklar mısınız?

732

“Nefsini Islah Etmeyen Başkasını Islah Edemez” Sözü Ne Anlama Gelir?

Her şeyden önce şunu bilmeliyiz: Başkasının nefsini ıslah ve terbiye etmek Allah'a ait bir iştir; biz ancak tebliğ ve nasihat edebiliriz. Nitekim Rabbimiz bir ayet-i kerimede şöyle buyurur:(Habîbim, yâ Muhammed!) Şübhesiz ki sen, sevdiğin kimseyi hidâyete erdiremezsin; fakat Allah, dilediği kimseyi hidâyete erdirir. Çünki O, hidâyete erecek olanları en iyi bilendir.1Peki, başkalarını hidayete erdirmek veya ıslah etmek bizim vazifemiz değilse, bize düşen nedir? Bu sorunun cevabını yine Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) hitap eden şu ayetten öğreniyoruz:(Habîbim, yâ Muhammed!) Buna rağmen eğer yüz çevirirlerse, artık sana düşen ancak apaçık bir tebliğdir.2Demek ki mutlak rehberimiz olan Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) olduğu gibi, bize düşen de sadece tebliğdir. Bu hassas ölçüyü belirttikten sonra “Nefsini ıslah etmeyen başkasını ıslah edemez” hakikatini izah etmeye çalışalım.Tebliğin en mühim esaslarından biri, öncelikle kendi nefsini ıslah etmeye çalışmaktır. İnsan, yaşamadığı bir hakikati yalnızca sözle tesirli bir şekilde anlatamaz. Nefsini terbiye etmeye çalışan, ihlası, takvayı ve istikameti esas tutan bir kimsenin sözü daha tesirli olur. Bediüzzaman Hazretleri, Risale-i Nur Külliyatı'nın ilk risalesi olan Birinci Söz'e şu ifadelerle başlar:... birkaç hakîkati nefsimle beraber dinle. Çünkü, ben nefsimi herkesten ziyâde nasihate muhtâç görüyorum.3Yine kendisine mühim bir mesele hakkında soru soran bir zata genişçe bir cevap verirken sözlerine şöyle başlar:Mâdem nefsim emmâredir, nefsini ıslâh etmeyen başkasını ıslâh edemez. Öyle ise nefsimden başlarım.4Risale-i Nur'un iman nuruna muhtaç gönüllerde bu kadar tesirli olmasının en önemli sebeplerinden biri de, müellifinin hakikatleri anlatırken en başta kendi nefsini muhatap alması ve onun ıslahına çalışmasıdır. Çünkü insanın kendi nefsi, her şeyden önce ıslaha ve terbiyeye muhtaçtır. Hz. Yusuf (a.s.) gibi büyük bir peygamberin dahi nefsi hakkındaki ifadeleri Kur'an-ı Kerim'de şöyle geçer:(Yûsuf dedi ki:) “Halbuki (ben) nefsimi temize çıkarmıyorum. Muhakkak ki nefis, dâimâ kötülüğü emredicidir; ancak Rabbimin merhamet ettiği (koruduğu kimse) müstesnâ.5Bununla beraber “Ancak tam manasıyla kusursuz olduktan sonra tebliğ yapılır” demek de doğru değildir. Kişi bir yandan kendi nefsini ıslah ederken diğer yandan bildiği hakkı ve doğruyu edep ve ihlas içinde anlatmakla mükelleftir. Bir kimsenin başkasına faydalı olmasının ölçüsü, ilmiyle amel etmesi ve samimi olmasıdır. Tebliğde arzu edilen neticeler kuru iddia ile değil; hal ile, güzel ahlak ile ve ihlas ile elde edilir. Zaten nefsini bütünüyle ıslah ettiğini iddia etmek tehlikelidir. Esas olan, insanın kendi kusurunu görmesi, nefsini kusurlu bilmesi ve daima onun ıslahına ve terbiyesine çalışmasıdır.Nefsini ıslah etmeden başkasını düzeltmeye çalışmanın bazı zararlarını şöyle sıralayabiliriz:İhlası Zedeler: Kişi nefsini unutup başkasının kusuruyla meşgul olursa enaniyete (benliğe) ve riyaya düşebilir.Sözün Tesirini Azaltır: Hali sözüne uymayan kimsenin nasihati zayıf kalır.Tepkiye Kapı Açar: Kişi kendi nefsinin ıslahını düşünmeden üstünlük duygusuyla konuşursa, muhatabında kabul yerine tepki doğurur.Kendi Kusurunu Perdeler: Sürekli başkasını düzeltmeye çalışmak, bazen insanın kendi nefsindeki arızaları görmesine engel olur.Netice olarak, nefsini ıslah eden kimse başkasının ıslahına da daha fazla vesile olur. İnsan öncelikle kendi nefsini ıslaha çalışmalı, kendi kusurunu görmeli, sözünü ihlas ve amel ile kuvvetlendirmeli, sonra da hakikati başkasına uygun bir usulle anlatmalıdır. Fakat bu, “Önce tamamen kemale ermek, sonra tebliğ etmek” şeklinde anlaşılmamalıdır. Doğru olan, insanın kendi nefsini hiç unutmadan, en evvel kendine söylediği hakikati başkasına da ihlas ile ulaştırmasıdır.Ayrıca BakınızETKİLİ TEBLİĞİN ESASLARIRİSALE-İ NUR'DA TEBLİĞİSLAMI TEBLİĞ EDENLERE DİN TÜCCARI DENMESİNE NASIL CEVAP VERİLİRTEBLİĞ VE NASİHAT TESİR ETMİYORSA İHLASSIZLIK MI VARDIRAMELLER NİYETLERE GÖREDİR PRENSİBİYLE TEBLİĞ VE İKAZ ADABIKaynakçalarKasas, 28/56Nahl, 16/82Bediüzzaman Said Nursi, Sözler, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.1Bediüzzaman Said Nursi, Sözler, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.93Yusuf, 12/53

Hayrat İlmi Araştırmalar Derneği — bağış
Hayrat İlmi Araştırmalar Derneği

İlmi çalışmalarımıza destek olabilirsiniz

Sorularınızı titizlikle araştırıp cevaplayan ve sadece gönüllülerden oluşan ekibimize siz de destek olabilirsiniz.