Sözlükte “görmek” anlamındaki rü’yet kökünden türeyen rü’yâ kelimesi uyku sırasında zihinde beliren görüntülerin bütününü (düş) ifade eder. Sözlük anlamı aynı olan hulm (çoğulu ahlâm) ise daha çok korkunç düşler için kullanılır. Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:

Rüya Allah’tan, hulm ise şeytandandır.¹

Rüyaların rahmani olanına “rü’ya-yı sadıka, saliha, hasene”; şeytani olanına “hulm” denilir. Başka bir Hadis-i Şeriflerinde Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:

Rüya üç kısımdır: Birincisi sâlih rüya olup Allah’tan bir müjdedir; ikincisi şeytanın verdiği korku, (vesvese) ve hüzündür; üçüncüsü de kişinin kendi kendine konuştuğu şeylerdir. Kim rüyasında hoşlanmadığı bir şey görürse, onu başkalarına anlatmasın; hemen kalkıp namaz kılsın.²

Resul-i Ekrem’e (sav) ilk vahiy salih rüya şeklinde gelmiş, altı ay müddetle vahiy bu şekilde devam etmiştir. Bir hadiste yirmi üç yıllık vahiy müddeti içerisindeki bu altı aylık zaman dilimi kastedilerek, “Müminin sâdık rüyası nübüvvetin kırk altıda biridir” buyurulmuştur. ³ Başka bir Hadis-i şeriflerinde Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmaktadır:

“Nübüvetten yalnız müjdeciler kalmıştır.” Oradakiler “Ya Resulellah! Müjdeciler nelerdir?” diye sorduklarında “Salih rüyalardır.” buyurdu.⁴

Bu Hadis-i şerif, Peygamberliğin tamamlandığını ve artık yeni bir vahiy gelmeyeceğini açıkça bildirir. Vahiy bitmiş olsa da, müminler için bir teselli ve manevi işaret olarak salih rüyaların devam ettiğini ifade eder.

Sonuç olarak rüya; İslam inancında bütünüyle reddedilen ya da bütünüyle bağlayıcı kabul edilen bir hadise değildir. Peygamber Efendimizin (s.a.v) beyanları doğrultusunda rüyaların kaynağına göre değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Rahmanî olan salih rüyalar mümin için bir müjde, bir teselli ve manevi bir işaret mahiyetindedir. Ancak bunlar vahiy değildir ve dinî hüküm kaynağı olarak kabul edilemez.

Şeytanî rüyalar ise, şeytanın aldatma, vesvese ve korkutmalarıyla meydana gelen karışık hayaller, düşler ve telkinlerdir. Bunların anlatılması ve yorumlanması tavsiye edilmemiştir. Kişinin kendi iç dünyasından kaynaklanan rüyalar da günlük yaşantının bir yansımasıdır.