Kader

15.03.2026

3

Sebeplerin Kadere Etkisi

Kaderde sebeplerin etkisi nedir? Sebepler gerçekten etkili midir, yoksa sadece bir perde midir?

16.03.2026 tarihinde cevaplandı.

Cevap

Dünyada olaylar genellikle sebepler aracılığıyla gerçekleşir, fakat gerçek etkiyi yaratan ancak Allah’tır. Yani sebepler tek başına bağımsız güç sahibi değildir. Allah’ın yaratmasına vesile olan araçlar gibidir. İnsan bir iş yaptığında çalışmak, ilaç kullanmak, plan yapmak gibi sebeplere başvurur. Bu, Allah’ın koyduğu sebep-sonuç düzenine uymaktır. Ancak sonuçları yaratan yine Allah’tır. Allah'ı o sebebe bağlı kılan bir durum yoktur. Bu nedenle sebepler hem gereklidir hem de nihai güç değildirler.
Bediüzzaman Hazretleri bu durumu "sebepler bir perdedir" şeklinde açıklamıştır.1 İslam düşüncesinde, sebeplerin kendi başına zorunlu bir etki gücü olmadığını, Allah dilerse sebep olmadan da sonucu yaratabileceğini söyler. Mesela ateşin yakması bile aslında ateşin kendi gücüyle değil, Allah’ın yaratmasıyla gerçekleşir.

Kader açısından bakıldığında insan başına gelen her şeyi nihayetinde Allah’tan bilmelidir, çünkü sebepler sadece birer perdedir ve asıl yaratıcı Allah’tır. Ancak bir olayda insanın kendi iradesi ve tercihi varsa, o durumda kişi hatayı başkasında değil önce kendisinde aramalıdır. Çünkü insan yaptığı seçimlerle bazı sonuçların ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Evet, en geniş anlamda bütün olaylar Allah’ın takdiri ile meydana gelir fakat insanın iradesi o takdirin hangi yönde gerçekleşeceğine vesile olabilir. Mesela bir kişinin sigara içmesi kendi tercihidir, bu yüzden ileride kanser olması Allah’ın takdiri olsa da, o sonuca götüren yolu insanın kendi iradesi seçmiş olur. Bu nedenle İslam düşüncesinde insan hem her şeyi Allah’ın yaratmasıyla bilir hem de kendi yaptığı tercihlerden dolayı sorumlu olduğunu kabul eder.

Kaynakçalar
  1. Bediüzzaman Said Nursi, Mektubat, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, c. 2, s. 371.


Paylaş

Facebook'ta paylaş

Whatsapp'da paylaş

Hesaplarımıza abone olun sorularımızdan ilk siz haberdar olun

Yorumlar (0)

Yorumunuz

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız