Asfiyâ
Asfiyâ kelime olarak "saf, temiz kimseler" anlamına gelir. Dini anlamda ise kalpleri her türlü kötü düşünceden arınmış, ihlaslı ve samimi kullar için kullanılır.1
Kısaca asfiyâ, manen temizlenmiş ve Allah’a yakınlıkta ileri gitmiş kimselerdir. Mesela, kalbini kibir, riya gibi kötü huylardan temizleyip sadece Allah rızasını gözeten bir kimse asfiyâdan sayılır.
Sıddîkîn
Sıddîkîn kelime olarak "çok doğru, doğruluğu tam olan, dürüst ve güvenilir olmak" demektir. Dini anlamda ise imanında ve sözünde en küçük bir şüphe bulunmayan, doğruluğu hayatının her alanına yansıtan kimselerdir.
Kısaca sıddîkîn, iman ve doğrulukta en üst seviyeye ulaşmış kimselerdir. Hz. Ebubekir (ra) gibi. Mesela doğruyu her şartta savunan ve imanından asla taviz vermeyen bir kişi sıddîkîn mertebesine örnektir.2
Evliya (Velî)
Evliya kelime olarak "dostlar, yakın olanlar" anlamına gelir. Dini anlamda ise Allah’a yakınlığıyla bilinen, salih ve takva sahibi bazı kullar için kullanılır.
Kısaca evliya, Allah’ın dostu sayılan iyi ve samimi bazı müminlerdir. Mesela, ibadetlerine dikkat eden, güzel ahlaklı ve Allah’ın rızasını gözeten bir mümin evliya kapsamına örnektir.
Aralarındaki Fark
Evliya genel olarak Allah’a yakın olan salih müminlerin bazılarını ifade eden kapsamı daha geniş bir kavramdır. Asfiyâ, bu grubun içinde kalbi daha çok arınmış, ihlas ve manevi temizlikte ileri gitmiş kimseler için kullanılır. Sıddîkîn ise iman ve doğruluk bakımından en üst seviyeyi temsil etmektedir. Doğruluğu ve teslimiyeti en ileri derecede olan kimselerdir. Yani evliya genel bir çerçeve iken, asfiyâ daha özel bir temizlik ve ihlas derecesini, sıddîkîn ise en yüksek doğruluk ve iman mertebesini ifade eder.3
Mustafa Çağrıcı, "Sıddîk" TDV İslâm Ansiklopedisi, 2009, c.37, s. 91-92.
Süleyman Uludağ, "Velî", TDV İslâm Ansiklopedisi, 2013, c.43, s. 25-26.

